Bilim Teknik

Enigma makinesi

II. Dünya Savaşı sırasında savaşta üstünlük kurmak sadece savaş cephelerindeki çarpışmalarla olmadı. Bilimin günümüzdeki bir çok teknolohik aleti bu savaşlardaki üstünlüğü sağlamak adına icat edlmiştir.  Bunların başlıcaları İlk bilgisayar Eniac ve  yazımızda bahsedeceğimiz Enigma makinesi gibi.  Amerikalıların Eniac’ına karşı Almanlar’ın Enigma’sı savaşın gidişatında yön veren faktörlerden olacaktır. II. Dünya Savaşı ve stratejik planların aktarılmasında kullanılan şifre sistemleri ve bunların çözülmesinde kullanılan algoritmalar, buluşlar, şifre çözücü makineler bir anlamda bilgisayar biliminin doğmasına neden olmuştur.

Eniac’dan “İlk bilgisayar Eniac ” buradaki yazımıza bahsetmiştik. Gelelim asıl konumuz olan Enigma makinesine. Enigma; II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası tarafından gizli mesajların şifrelenmesi ve bu gizli mesajların tekrar çözülmesi amacı ile kullanılan bir şifre makinesidir.  Daha açık anlatılması gerekirse, rotor makineleri ailesi ile ilişkili bir Elektro-Mekanik aygıttı ve birçok değişik türü vardı.

Tticari olarak 1920 li yılların başında kullanılmaya başlanana Enigma makinesinin, birçok ülkede Ordu ve Devlet kurumları için özel modelleri üretilmiştir. Bu modeller arasında en ünlüleri ikinci dünya savaşı öncesinde ve savaş sırasında Nazi Almanyası’nda kullanılan modellerdi. Alman ordu modeli olan Wehrmacht Enigma, zamanın en çok konuşulan modeliydi.

Enigma makinesinin, iyi olan ünü birden kötüleşti ve kötü bir üne sahip oldu. Bunun sebebi ise müttefik şifreciler (Polonya şifre bürosu, İngiltere – Bletchley Park vb.) tarafından geniş mesajlarının çözümlenmesidir. Şifre çözücülerin Müttefiklerin savaşı kazanmalarına büyük yardımları olmuştur.  Ve bazı tarihçiler, Alman Enigma kod sisteminin deşifre olması sayesinde Avrupa’da savaşın bir yıl daha önce bitmesine sebep olduğunu öne sürmektedirler.

Aşağıdaki fotoğrafta II Dünya savaşı sırasında Enigma makinesi kullanılan askerleri görmektesiniz.

IF

Enigma şifresinin bazen faktörler olan operatör hataları, prosedür açıkları ve bazı zayıf yanları olmakla birlikte, nadir olarak ele geçen kod kitapları  sayesinde çözümlenebildi.

II. Dünya Savaşında Bletchley Park – İngiltere’de üslenen Amerikalı ve İngiliz şifre çözücüler, o zamanın en yetenekli ve en değerli bilim insanı, matematikçi ve mühendis ekibinden oluşmaktaydı. Bu mühendislerden bazıları, daha sonra Bilgisayar biliminin kurucularından sayılacak Alan Matthison Turing ve dünyanın ilk dijital ve programlanabilir bilgisayarı olan Colossus’u yapan Thomas Harold Flowers’dır. Birçok Colossus bilgisayarı, ikinci dünya savaşı sırasında Alman Lorenz SZ40/42 şifre sisteminin çözülmesi işleminde olasılık hesaplayıcı olarak kullanılmıştır.

Enigma’nın çalışma sistemini anlatmak gerekirse. Diğer Rotor makineleri gibi Enigma da Elektro-Mekanik bir sistemdir. Temel olarak, rotor mekanizması sayesinde olasılık üreten bir mekanizmaya sahiptir. Daktilo klavyesine benzemektedir. Her bir klavye tuşuna basıldığında, rotorlar döner. Belirgin olarak tüm Enigma sistemlerinde öncelikle en sağdaki rotor döner, daha sonra ona komşu olan rotorlar bir veya daha fazla adım atabilir. Rotorun dişli mekanizması her algoritma programlanmadan önce sökülür ve farklı bir konumda takılırdı.

Hatta her mesaj çekiminden önce operatör tarafından alt bölümdeki elektrik soketlerini farklı şekilde dizerek şifrenin çözümünü daha da zorlaştırmaktaydı. Mekanik sisteme bağlı elektrik sistemi, operatöre gösterge bölümünde hangi harfin basıldığını ışıklı olarak göstermekteydi.

Yazar Hakkında

Anatoliamed

Anatolia Medya Grubu

Yorum Yapın